ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಗೊರವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಗುಲವು ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸ್ವಯಂ ಆವಿರ್ಭವಿತ (ಸ್ವಯಂಭೂ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
1900ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಯ್ಯ ಎಂಬ ರೈತನಿಗೆ ಈ ವಿಗ್ರಹ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಬ್ಬಯ್ಯ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯಿತು. ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಅಬ್ಬಯ್ಯನ ಮನೆ “ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿವಾಸ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಅಬ್ಬಯ್ಯನ ಸಹೋದರ ತೋಟದಪ್ಪ ಕೂಡ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತೋಟದಪ್ಪನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ತನ್ನಿಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಈ ಆದೇಶದಂತೆ ತೋಟದಪ್ಪನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
1925ರಲ್ಲಿ ಕಮಲಮ್ಮ ಎಂಬ ಭಕ್ತೆ ಗೊರವನಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. 1952ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು.
ಮಹಿಮೆ
ಈ ದೇಗುಲವು ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸ್ವಯಂಭೂ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಗುಲದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತರು ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ ದೀಪೋತ್ಸವವೆಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ನವಂಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಗುಲದ ವೈಭವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಮತ್ತು ಮಹಾ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ರಿಂದ 9:30 ರವರೆಗೆ ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಮಹಾ ಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9:30, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:30, ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ 7:30 ಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ದೇಗುಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಗೊರವನಹಳ್ಳಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗೋಪುರಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಕರಕುಶಲ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ನಾಗದೇವತೆ ಹಾಗೂ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಉಪದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.
ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ
ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ ದೀಪೋತ್ಸವ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಗೋರವನಹಳ್ಳಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತೀತಾ ಜಲಾಶಯ, ಓಣಿ ನಾಗಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ, ರೇಣುಕಾಂಬಾ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಸಹ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
