ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು 500 ಗ್ರಾಂ, ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು 250 ಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ಪುರುಷರು 100 ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಶೋಧದ ವೇಳೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯು ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ಗಳಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಚಿನ್ನವನ್ನು ಜಪ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮತ್ತು ಆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುವುದು ಎರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವು ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಯೊಳಗಿದೆ ಎಂಬುದೊಂದೇ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
500-250-100 ಗ್ರಾಂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಕೇಂದ್ರ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮಂಡಳಿ (CBDT) 1994ರ ಮೇ 11ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ ಸೂಚನೆ ಸಂಖ್ಯೆ 1916ರ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಶೋಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಬಳಿ ಇರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಬಾರದು.
– ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆ: 500 ಗ್ರಾಂ
– ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆ: 250 ಗ್ರಾಂ
– ಪುರುಷ: 100 ಗ್ರಾಂ
2016ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವೂ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಶೋಧದ ವೇಳೆ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಚಿನ್ನ ಹೊಂದಲು ವಿಧಿಸಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಯಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಅಲ್ಲ.
ಬಿಹಾರದ ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ಪ್ರಕರಣವೇನು?
ಈ ತೀರ್ಪು ಬಿಹಾರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
2015ರ ಮೇ 11ರಂದು ಬಿಹಾರದ ವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ ಪೊಲೀಸರು ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ತಿಳಿದಿರುವ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.
ತನಿಖೆಯ ಬಳಿಕ 2020ರ ಜುಲೈ 29ರಂದು ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. 2021ರ ಜನವರಿ 28ರಂದು ಪಾಟ್ನಾದ ವಿಶೇಷ ವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಈ ನಡುವೆ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವು CBDT ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಮಿತಿಯೊಳಗಿದೆ ಎಂದು ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ್ದ ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2026ರ ಮೇ 14ರಂದು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ಮನವಿ; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಚಿನ್ನದ ಜಪ್ತಿ ಕುರಿತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಸಂಪಾದನೆಯ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 13(1)(e) ಮತ್ತು 13(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯು ತನ್ನ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಫೂಲ್ಪರಿ ಕುಮಾರಿ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಚಿನ್ನ ಹೊಂದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ವಿವರಿಸುವುದು ಬೇರೆ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇರುವ 500 ಗ್ರಾಂ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಶೋಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡದಿರುವ ನಿಯಮ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಆದರೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆರೋಪ ಎದುರಾದಾಗ, ಚಿನ್ನದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.








