ಸಿಖ್ ಸೈನಿಕರ ವೀರಗಾಥೆ, ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾದ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯಕಥೆ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಸರಗರಿ
‘ಸಾವಾ ಲಖ್ ಸೆ ಏಕ್ ಲಾಡಾನ್, ತಬೆ ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ನಾಮ್ ಕಹೌನ್’. ‘ಸಿಖ್ಖರ’ ಹತ್ತನೇ ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದು . . ಇದರರ್ಥ – ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುವುದಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 1897 ರಂದು 10 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಫಘಾನ್ ಒರಾಕ್ಜೈ ಮತ್ತು ಅಫ್ರಿದಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ 21 ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸಿಖ್ಖರು ಈ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದರು.
ಇದು ವಾಯುವ್ಯ ಗಡಿನಾಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಖೈಬರ್-ಪಖ್ತುನ್ಖ್ವಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಸಂಭವಿಸಿತು. ಸಿಖ್ಖರು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ನಡುವಿನ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ‘ಸರಗರ್ಹಿ ಕದನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
1987 ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ರಿದಿ ಮತ್ತು ಒರಾಕ್ಜೈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಎನ್ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಫ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ವಾಧೀನದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೋಟೆಗಳಿವೆ – ಗುಲಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಹಾರ್ಟ್ ಕೋಟೆಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಎರಡು ಕೋಟೆಗಳ ನಡುವೆ ಸರಗರ್ಹಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಕೋಟೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಕೇತಿಸಲು ಹೆಲಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಂವಹನ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಜಾನ್ ಹಾಟನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ 36 ನೇ ಸಿಖ್ಖರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ದಾಳಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಈ ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗುಲಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಹಾರ್ಟ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಹನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರುವ ಸರಗರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಗರ್ಹಿಯನ್ನು ಹವಲ್ದಾರ್ ಇಶರ್ ಸಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ 21 ಸಿಖ್ಖರು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಿಖ್ಖರಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ದಾಳಿಯ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ, ಅವರು ಹಾಟನ್ಗೆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ನೋಡಿದರು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ಆಗ ಆ 21 ಸಿಖ್ಖರಿಗೆ ಶರಣಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಹೋರಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಸಿಖ್ಖರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರು ಇರುವವರೆಗೂ ಹೋರಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
10,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಸಿಖ್ಖರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಹೋರಾಟವು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಳಂಬ ತಂತ್ರಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿಖ್ಖರು ಹೋರಾಡಿದರು. ಗುಲಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಹಾರ್ಟ್ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತಮ್ಮ ಒಡನಾಡಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸಿಖ್ ಪಡೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಶರಣಾಗಲು ಹಲವಾರು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ತೀವ್ರವಾದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಕೊರತೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಸಿಖ್ಖರು ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶತ್ರುಗಳು ಆಂತರಿಕ ರೇಖೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು. ಕರ್ನಲ್ ಹಾಟನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂವಹನ ಮಾಡಿದ ಸಿಪಾಯಿ ಗುರ್ಮುಖ್ ಸಿಂಗ್, ಕೊನೆಯ ಸಿಖ್ ರಕ್ಷಕ. ಅವನು 20 ಆಫ್ಘನ್ನರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪಶ್ತೂನ್ಗಳು ಪೋಸ್ಟ್ಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರು. ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಗುರ್ಮುಖ್ನ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಸಿಖ್ ಯುದ್ಧದ ಕೂಗು: ‘ಜೋ ಬೋಲೆ ಸೋ ನಿಹಾಲ್, ಸತ್ ಶ್ರೀ ಅಕಲ್’ ಆಗಿತ್ತು.
ಸರಗರಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಶ್ತೂನ್ಗಳು ಗುಲಿಸ್ತಾನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ ತಂಡವು ಆಗಮಿಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರಗರ್ಹಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸತ್ತ 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಫ್ಘನ್ನರು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರ 21 ಸೈನಿಕರ ಮೃತದೇಹಗಳು ಇದ್ದವು.
ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ 480 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಥರ್ಮೋಪೈಲೇ ಕದನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ 21 ಸಿಖ್ ಸೈನಿಕರ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಿರ್ಧಾರವು ಗುಲಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಹಾರ್ಟ್ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಪಶ್ತೂನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಉಳಿಸಿತು. ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ 21 ಸಿಖ್ಖರಿಗೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಧೀರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ನೀಡುವ ಇಂದಿನ ಪರಮ್ ವೀರ್ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ಅನ್ನು ಸರಗರ್ಹಿ ಕದನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ‘ಸರಗರ್ಹಿ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಖ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸರಗರಿ ದಿನವನ್ನು ರೆಜಿಮೆಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆನರ್ಸ್ ಡೇ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತವೆ.
