ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾವಂಜೆ, ತನ್ನ ವೈಭವೋಪೇತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಂದಿನಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರದ ದಿಣ್ಣೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ದೇಗುಲವು ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಣ್ಸೆಳೆಯುವ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಪಾವಂಜೆ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು “ಪಾಳೆಉಂಜ” ಮಹಾದೇವ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು 600 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳೇ ಶಾಸನಗಳು, ಸತಿಗಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಈ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನುಭವಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ದೈವಜ್ಞ ಪ್ರಧಾನ್ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ್ ರಾವ್ ತಂತ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಯಾವುದೇ ಗುಪ್ತ,ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ ದಾಂಪತ್ಯ,ವೈವಾಹಿಕ,ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಎಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ ಇದ್ದರೂ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದೈವಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಶಾಸ್ತ್ರೋವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೋನಿನ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ತಪ್ಪದೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ 85489 98564
ದೈವಜ್ಞ ಪ್ರಧಾನ್ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ್ ರಾವ್ ತಂತ್ರಿ
ಧಾರ್ಮಿಕಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾರರು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರತಜ್ಞರು 8548998564
ಹೊಯ್ಸಳ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1397 ಮತ್ತು 1438ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ದೇವರಾಯನು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ದಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವ ಋಷಿಯು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ “ಹಾವುಂಜೆ” (ಹಾವುಗಳ ಸ್ಥಳ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ “ಪಾವುಂಜೆ” ಎಂದು ಜನಜನಿತವಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯೂ ಇದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
* ದೇವಾಲಯವು ಚತುರಸ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಎದುರು ತೆರೆದ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಗುಡಿ ಇದ್ದು, ಇದು ತುಳುನಾಡಿನ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರಗೆ, ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಾವಂಜೆ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿ.
* ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕುಠಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತ ಒಂದಡಿ ಎತ್ತರದ ಪಂಚಲೋಹದ ಬಲಿಮೂರ್ತಿಯು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ.
* ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ ಗುಡಿ, ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳೂ ಇವೆ.
* ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಬನ ಮತ್ತು “ಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ಥಾನ” ಇವೆ. ಪಾವಂಜೆಯ ನಾಗ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ಆರಾಧನೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು:
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಶಕ್ತಿಪೀಠವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಜಾತ್ರೆ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಶಿವರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಥೋತ್ಸವ, ದೀಪೋತ್ಸವ, ರಂಗಪೂಜೆ, ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ, ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ, ದೇವರ ಸವಾರಿ ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.
ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥರಿಗೆ ಕೆರೆಯ ನೀರಿನ ಕಲಶ ಸ್ನಾನ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಏಕಾದಶ ರುದ್ರಾ, ಶತರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಾವಂಜೆ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿರಂತರ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
