ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ‘ನವೆಂಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯ ಮಾತುಗಳು, ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೇಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿದಿವೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು, ದೆಹಲಿಯ ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ನೇರ ಲಾಭ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ.
ಹೈಕಮಾಂಡ್ಗೆ ಮುಖಭಂಗ, ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ರಾಹುಲ್ ಬಣ
ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರದ ಪ್ರಚಾರ ಕೈಗೊಂಡು, ಸರಣಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಮತ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಅಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಗೆಲುವಿನ ಶ್ರೇಯವನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಲು ಒಂದು ಬಣ ಸಕಲ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಬಿಹಾರದ ಮತದಾರರು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಮಣೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆಯೇ ಹೊರತು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರ ಭಾಷಣಗಳಿಗಲ್ಲ. ಆರ್ಜೆಡಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಮುಖಭಂಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಫಲಿತಾಂಶವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂತು ರಾಜಕೀಯ ಬಲ?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಭರ್ಜರಿ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಜೋಡಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಗೆಲುವು ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿತ್ತು.
ಈಗ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್ನ ತಂತ್ರ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ಪ್ರಬಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾಯಕರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಹೈಕಮಾಂಡ್ ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕರು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಸೂತ್ರದ ಅನ್ವಯ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಕೈ ಮೇಲಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾತೇ ಅಂತಿಮವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಪುನರ್ರಚನೆ, ನಿಗಮ-ಮಂಡಳಿ ನೇಮಕಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅವರ ಹಿಡಿತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ಗೆ ನಿರಾಸೆ, ಮುಂದಿದೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು
ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸಿ, ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬದ್ಧ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದರು. ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಬಿಹಾರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದಿತ್ತು ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿವೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಶಾಸಕರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಸ ಸವಾಲು ಅವರ ಮುಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಹಾರದ ರಾಜಕೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ್ದು, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಾಢ್ಯ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ‘ಕ್ರಾಂತಿ’ಯ ಮಾತುಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ವದಂತಿಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ.
