ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಬುಧವಾರ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2022 ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ, ಇದು 180 ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದೆ, ಅದು ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ಸೂಚಕಗಳು “ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಯೇಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಲಾ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅರ್ಥ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚೈತನ್ಯದ ಕುರಿತು ದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು 11 ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 40 ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದೆ.
“ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EPI) 2022 ಆಧಾರರಹಿತ ಊಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಈ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಪೋಲೇಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ, ”ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
“ಹವಾಮಾನ ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸೂಚಕವೆಂದರೆ ‘2050 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜಿತ GHG ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಟ್ಟಗಳು’. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅವಧಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಂಗಾಲದ ಸಿಂಕ್ಗಳು, ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಬದಲಿಗೆ ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಸರಾಸರಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ದರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ದೇಶದ ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್ಗಳಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಇಪಿಐ 2022 ನೀಡಿದ 2050 ರವರೆಗಿನ ಯೋಜಿತ GHG ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪಥವನ್ನು ಗಣಿಸುವಾಗ ಅಂಶಗಳಾಗಿಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಪಥದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಭಾರತ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಸೂಚಕಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
“ಈಕ್ವಿಟಿ ತತ್ವಕ್ಕೆ GHG ಎಮಿಷನ್ ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ ಮತ್ತು GHG ಎಮಿಷನ್ ಇಂಟೆನ್ಸಿಟಿ ಟ್ರೆಂಡ್ನಂತಹ ಸೂಚಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತೂಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. CBDR-RC ತತ್ವವು ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ, ”ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು (CBDR-RC) ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇಶಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ತಲಾವಾರು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
“ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ನಿಭಾಯಿಸುವ ರಕ್ಷಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲ. ಇದು ಕೃಷಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ಆಹಾರ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದಂತಹ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
