ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಲ್ನಾಡು ಶ್ರೀ ದಂಡನಾಯಕ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಗಳ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಾರಾಧನೆಯು ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದ ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಬಂದ ಆಚರಣೆಯ ಕ್ರಮ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಣಿ, ಅನಂತಾಡಿ, ಬಲ್ನಾಡು, ಕೆಳಿಂಜ ಮತ್ತು ಕೇಪು – ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥೆಯಿದೆ.
ಬಲ್ನಾಡು ದೈವಸ್ಥಾನವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇಮೋತ್ಸವಗಳು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ.
ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
ಬಲ್ನಾಡು ಶ್ರೀ ದಂಡನಾಯಕ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನನ್ಯಗೊಳಿಸಿವೆ:
* ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ: ದೈವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕ ದೈವದ ವಾಲಸರಿ ನೇಮ ನಡೆಯುವಾಗ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಇರುತ್ತಾರಾದರೂ, ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ನೇಮೋತ್ಸವವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ನೋಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಂಬಿಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
* ಮದುಮಗಳ ಸಿಂಗಾರ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಪುರುಷ ವೇಷದ ಸಿಂಗಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಲ್ನಾಡಿನ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿಗೆ ಮದುಮಗಳ ಸಿಂಗಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ.
* ಬಂಗಾರದ ಮಲ್ಲಿಗೆ: ಕುಡಿಪ್ಪಾಡಿ ನಟ್ಟೋಜ ಸ್ಯಾರ್ ಕುಟುಂಬದವರು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಡಿ (ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ) ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಈ ಸಿಂಗಾರವನ್ನು ನೇಮೋತ್ಸವದ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಷಿದ್ಧ: ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ “ವ್ಯಾಪಾರ” ಎಂಬ ಪದವೇ ಕೇಳಿಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
* ಉಚಿತ ಸೇವೆ: ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿಗೆ ಅತೀ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರವಾದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ.
* ವರ್ಷಾವಧಿ ನೇಮೋತ್ಸವ: ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಶ್ರೀ ದಂಡನಾಯಕ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೈವಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಾವಧಿ ನೇಮ ನಡಾವಳಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಸೇರಿ ದೈವಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುತ್ತೂರು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆಯ ಬಳಿಕ ಈ ನೇಮೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಬಲ್ನಾಡು ಶ್ರೀ ದಂಡನಾಯಕ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನವು ತುಳುನಾಡಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೈವಗಳು ಭಕ್ತರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಸುಖ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
