ಭಾರತಕ್ಕೆ FATFನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೆಲುವು: IAS ಅಧಿಕಾರಿ ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ (Financial Action Task Force – FATF) ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ (Vice President) ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (IAS) ಅಧಿಕಾರಿ ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ (Vivek Aggarwal) ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2010ರಲ್ಲಿ FATF ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ನಂತರ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ (Paris) ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ FATF Plenary Meeting ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಜುಲೈ 2026 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2027ರವರೆಗೆ ಅವರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಕೇಡರ್ನ 1994ರ ಬ್ಯಾಚ್ನ IAS ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೇಮಕಾತಿ ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು (Global Finance), ಹಣ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ (Anti-Money Laundering) ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಪೂರೈಕೆ ತಡೆ (Counter Terror Financing) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
FATF ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಣಕಾಸು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, Money Laundering, Terror Funding ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮ ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಮ್ಮತ ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ FATF ಪ್ರತಿನಿಧಿ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2024ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ FATF Mutual Evaluation Report ವೇಳೆ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ (Finance Ministry) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ FATF ಭಾರತವು Anti-Money Laundering (AML) ಮತ್ತು Counter Financing of Terrorism (CFT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿತ್ತು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಣಕಾಸು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, Digital Transactions ಮತ್ತು Financial Intelligence ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿರುವುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ Cyber Crime, Cryptocurrency Fraud, Cross-Border Financial Crimes ಮತ್ತು Terror Financing ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ FATF ಪಾತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (Cryptocurrency) ಹಾಗೂ Virtual Assets ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತವು ಕೂಡ Digital Economy ಮತ್ತು FinTech ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಅಕ್ರಮ ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ FATF ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಸಿಗಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು FATF ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Indian Economy) ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. FATF ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ; ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಭದ್ರತೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು G20, BRICS, IMF ಮತ್ತು World Bank ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗ FATF ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು ದೇಶದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ (Diplomatic) ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ Money Laundering, Terror Financing ಹಾಗೂ Financial Crimes ವಿರುದ್ಧದ ಜಾಗತಿಕ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ವಿವೇಕ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಲಿದೆ.
