ಕುರುವತ್ತಿಯ ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಬಸವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಹೂವಿನಹಡಗಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು) ಕುರುವತ್ತಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ:
* ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ:
* ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಆರಂಭಿಕ 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸುಮಾರು 900 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1099ರಲ್ಲಿ “ಅಭಿನವ ಸೋಮೇಶ್ವರ” ದೇವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು “ಅಹವಮಲ್ಲೇಶ್ವರ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಸೋಮೇಶ್ವರ I ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ, ಅವರು 1062ರಲ್ಲಿ ಕುರುವತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ VI, 1070 ಮತ್ತು 1100 ರ ನಡುವೆ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅನುಭವಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ದೈವಜ್ಞ ಪ್ರಧಾನ್ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ್ ರಾವ್ ತಂತ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಯಾವುದೇ ಗುಪ್ತ,ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ ದಾಂಪತ್ಯ,ವೈವಾಹಿಕ,ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಎಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ ಇದ್ದರೂ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದೈವಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಶಾಸ್ತ್ರೋವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೋನಿನ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ ತಪ್ಪದೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ 85489 98564
ದೈವಜ್ಞ ಪ್ರಧಾನ್ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ್ ರಾವ್ ತಂತ್ರಿ
ಧಾರ್ಮಿಕಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾರರು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರತಜ್ಞರು 8548998564
* ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
* ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಕನಾಸಿ, ನವರಂಗ ಮತ್ತು ರಂಗಮಂಟಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
* ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ:
* ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 600 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ (1336-1565).
* ಇದು ನಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ, ಅವರನ್ನು ಬಸವೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಬಸವಣ್ಣ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಸವೇಶ್ವರರ ವಿಗ್ರಹವು 10 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 9 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.
* ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಕ್ತರ “ಕುರು” (ಗಾಯಗಳು) ಗುಣಪಡಿಸಲು ನಂದಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕುರುವತ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
* ಇದು ಕೂಡ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಕನಾಸಿ, ನವರಂಗ ಮತ್ತು ರಂಗಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ:
* ನಂದಿಯ ಮಹಿಮೆ: ಕುರುವತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಂದಿಯು ಶಿವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಮಾನ್ವಿತ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ತ್ರಿಪುರಾಸುರರೊಂದಿಗಿನ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೂದೇವಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ನಂದಿ ಆಕೆಗೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದನು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಬೇಡಿದ್ದನ್ನು ನೀಡುವ ಕಲ್ಪತರು, ಕುರುಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ದೇವರು ಎಂದು ಬಸವಣ್ಣನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿ: ಭಕ್ತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ ಬಸವೇಶ್ವರರು ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
* ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ/ವಾರಣಾಸಿ: ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಕುರುವತ್ತಿಯನ್ನು “ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ” ಅಥವಾ “ದಕ್ಷಿಣ ವಾರಣಾಸಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯು ಇದೇ ರೀತಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
* ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲೆ: ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತಿದ ತೆರೆಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ.
* ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ: ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುರುವತ್ತಿಯ ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಬಸವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
