ಒಂದು ಘೋಷಣೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಘರ್ಷ:ಶುರು ಎಲ್ಲಿಂದ?
* ವಿವಾದದ ಮೂಲ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬರಾವಫತ್ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವೇಳೆ ‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದೇ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
* ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ: ‘ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯ ಕದಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ 24 ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲು.
* ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ: ಎಐಎಂಐಎಂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಸಾದುದ್ದೀನ್ ಓವೈಸಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮೂಲಕ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ವಿವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯಿತು.
* ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ಯುಪಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದವು.
ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಎಂಬ ಒಂದು ಸರಳ ಘೋಷಣೆ, ಇಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೋಮು ವಿವಾದದ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ವಿವಾದ, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಘರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದರ ಆಳವಾದ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ ಕಿಡಿ
ಈ ವಿವಾದದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ಕಾನ್ಪುರದ ರಾವತ್ಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬರಾವಫತ್ (ಈದ್-ಮಿಲಾದ್-ಉನ್-ನಬಿ) ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಗುಂಪೊಂದು ‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಎಂಬ வாசಕವುಳ್ಳ ಬ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಹಾಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. “ಬರಾವಫತ್ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ‘ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯ’ವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಡಿಸಿಪಿ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, “ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ.” ಪೊಲೀಸರು ಹೊಸದಾಗಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಬ್ಯಾನರ್ ಮತ್ತು ಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದು, ಈ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬ್ಯಾನರ್ಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರೂ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಾತ್ರ ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಂತಿತ್ತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 ರಂದು, ಕಾನ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರು ಬರಾವಫತ್ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ 9 ಮಂದಿ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಹಾಗೂ 15 ಅಪರಿಚಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 24 ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ತಿರುವು ಮತ್ತು ಓವೈಸಿ ಪ್ರವೇಶ
ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿವಾದವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಎಐಎಂಐಎಂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಸಾದುದ್ದೀನ್ ಓವೈಸಿ ಅವರ ಒಂದು ಟ್ವೀಟ್ನಿಂದ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಂದು, ಓವೈಸಿ ಅವರು, “‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ಕಾನ್ಪುರ ಪೊಲೀಸರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. ಈ ಟ್ವೀಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಅಭಿಯಾನವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿದ ವಿವಾದದ ಕಿಚ್ಚು
ಓವೈಸಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನಾವ್, ಬರೇಲಿ, ಲಕ್ನೋ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕಾಶಿಪುರ, ತೆಲಂಗಾಣದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಅಭಿಯಾನದ ಪರವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆದವು. ಕೆಲವೆಡೆ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಪೊಲೀಸರೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾನರ್ನ ವಿವಾದವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
‘ಐ ಲವ್ ಮುಹಮ್ಮದ್’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಗೆ ಏಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ, ಇದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಷಯವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೋಮು ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ, ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿದೆ. ಈ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
