ಕಾಠ್ಮಂಡು: ನೇಪಾಳವು ತನ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಯದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಜನಾಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುವಜನತೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಒಲಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತಿರುವ ನೇಪಾಳಿ ಯುವಜನತೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಂತಹ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಇಂದಿನ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಮೋದಿಯಂತಹ ನಾಯಕ ನಮಗೂ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ನೇಪಾಳ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದರೂ ಏನು?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಹಠಾತ್ ನಿಷೇಧವು ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಿಡಿಯಾಯಿತು. ‘ಜೆನ್ Z’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬೀದಿಗಿಳಿಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಜನಾಕ್ರೋಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮಕ್ಕಳು ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಕ್ರೋಶವು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಸಂಸತ್ ಭವನ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಿವಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮೋದಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಏಕೆ?
ಈ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯ ನಡುವೆ, ನೇಪಾಳದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಧ್ಯಂತರ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಹೆಸರು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುಶೀಲಾ ಕಾರ್ಕಿ ಅವರದ್ದು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಅವರು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ. “ನಾನು ಮೋದಿ ಜೀ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಭಾರತವು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿರುವುದು, ಭಾರತದ ಬಗೆಗಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅನೇಕ ಯುವಕರು, ತಮ್ಮ ದೇಶದ ನಾಯಕರು ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಹಣದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ದೃಢವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ನೇಪಾಳದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೂ ಅಂತಹ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರವಾಗಿಯೂ ಕೂಗು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಭ್ರಮನಿರಸನದಿಂದಾಗಿ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕೂಗು ಕೂಡ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನೇಪಾಳದ ರಾಜಕೀಯವು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನೇಪಾಳದ ‘ಜೆನ್ Z’ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಯುವಜನತೆಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕೂಗಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಂದೋಲನದ ನಡುವೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನಾಯಕತ್ವವು ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವುದು, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳು ಏನಿರಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ.








